Van oudsher het vertrekpunt naar Haarlem. Het is een zogenaamd 'wagenplein'. Paarden en wagens konden hier bij de stadspoort worden gestald. Het plein werd aan de westzijde afgesloten door de Haarlemmerpoort.

De huidige Willemspoort dateert uit 1840. Aan de overzijde van de aangrenzende Singelgracht, liggen het Nassauplein, de Haarlemmerweg en de Haarlemmertrekvaart.
Hier vertrokken sinds 1631 de trekschuiten en tussen 1842 en 1878 vanaf Station Amsterdam Willemspoort de treinen in de richting Haarlem.
Sinds 1878 passeren de treinen de noordzijde van het plein op weg naar het Centraal Station.
Ten zuiden van de Haarlemmerweg ligt de Staatsliedenbuurt en ten noorden de Spaarndammerbuurt. Het nabijgelegen Westerpark is in 1886 aangelegd.